Companies & AI

43 jaar later: hebben we iets geleerd tussen 1983 en 2026?

Mijn AI-gegenereerde bibliotheek met wetenschappelijke artikelen over financiële empowerment van vrouwen, AI-adoptie en technologie-adoptie in het algemeen bevat 183 artikelen. Ik heb besloten ze allemaal te lezen en dit aan te pakken als een tweede promotietraject.

Waarom? Omdat mijn eerste promotie onderzoek zo’n feest was. Het lezen van al die, ja vaak hartstikke saaie en veel te ingewikkelde, artikelen leverde een berg schrijfwerk op. Het voedde veel van mijn ideeën om wetenschappelijke inzichten te vertalen naar methodes voor transformatie met impact, die ook nog eens supermakkelijk toe te passen zijn.

Ik verwacht hetzelfde van deze journey. Puur genieten als ik weer artikelen met inspirerende titels sta te printen, wetend dat het me nieuwe ideeën gaat opleveren om impact te maken in de wereld. Ik weet het, ik weet het, meerdere vrienden hebben gezegd: “je bent een beetje een gekkie dat je hier energie van krijgt, maar dan wel op een hele schattige manier”. Dank voor het compliment!

Daar gaan we.

Het eerste artikel dat ik printte

Het eerste artikel dat ik printte ging over de implementatie van Management Information Systems (MIS) en stamt uit 1983. Zelfs de geprinte pagina’s waren geel, want het was een scan van al vergeeld papier. Mijn eerste studie draaide helemaal om bedrijfskundige informatica, ook alweer 30 jaar geleden, dus ik was benieuwd wat dit artikel me zou brengen.

Eerlijk is eerlijk: het was een inspirerend artikel!

Het gebruikt (afname of toename van) macht als lens om weerstand tegen de implementatie van informatiesystemen te verklaren. Super interessant onderwerp. De conclusie is dat het perspectief van machtsverlies of machtswinst heel goed voorspelt en verklaart of mensen iets adopteren of zich er juist tegen verzetten.

Er worden drie soorten macht beschreven: de machtsstructuur vóór de implementatie, de macht die in het softwaresysteem zelf is ingebouwd en de machtsstructuur erna. In de analyse komen twee cases voorbij en tijdens het lezen dacht ik: dit had net zo goed een willekeurige CRM-implementatie of AI-uitrol in 2026 kunnen zijn.

Eerlijk gezegd is de manier waarop bedrijven technologie implementeren in 43 jaar niet zo heel veel veranderd.

Helaas.

Er ontbreekt een cruciaal ingrediënt

Wat zijn de vaste ingrediënten van de meeste implementaties? Functionele specs, een planning voor de uitrol, ambassadeurs zoeken voor de eerste adoptie, gedoe over het budget, gefaseerd uitrollen.

Een puur functionele aanpak, terwijl er woorden als digital transformation vallen.

Hoeveel geslaagde digital transformations ken jij?

Precies. In zo veel aanpakken ontbreekt een cruciaal ingrediënt.

Dit artikel zette me opnieuw aan om de rol van menselijke emoties echt te doorgronden.

Het maakt eigenlijk niet uit welke transformatie je leidt. Als je de emotionele, menselijke kant niet bewust meeneemt en ontwerpt, mislukt je transformatie of wordt het in elk geval een veel grotere worsteling dan je had gedacht.

Angst om macht te verliezen, angst om gecontroleerd te worden, angst om afgerekend te worden op targets waar ik geen invloed op heb. Dat zijn hele relevante dingen om mee te nemen.

Ontwerp vanuit het perspectief van de mensen om wie het gaat

Mijn note to self na het lezen, om het praktisch te maken?

Neem de analyse van (ervaren) machtsverlies of machtswinst mee in het ontwerp van je adoptieaanpak.

En onthoud: in een corporate omgeving wint het systeem het altijd, ook als de meeste betrokkenen dat niet willen.

Je moet je aanpak bewust ontwerpen vanuit het perspectief van de mensen om wie het gaat:

• wat betekent onze nieuwe AI-uitrol voor het dagelijks werk van mijn medewerkers (niet generiek, maar per rol, per groep, per pijnpunt in hun dagelijks werk)?
• Wat betekent onze nieuwe AI-uitrol voor onze klanten? Gooien we vooral de deur dicht als ze contact met ons willen? Verlagen we schijnbaar het aantal telefoontjes, terwijl we op de lange termijn juist meer frustratie en klachten creëren?

Zo moeilijk is dat niet, als je even buiten het systeem van je eigen organisatie kunt stappen.

Stel je voor dat je medewerkers en klanten je beste vriendin zijn, je zoon of dochter, je partner, je vader of moeder: zou je de uitrol dan laten zoals je hem nu hebt ontworpen? Of zie je dan opeens dat sommige onderdelen van het ontwerp best bizar zijn als je er zo naar kijkt?